Interventies die samenwerking van de huisartsenzorg met het sociaal domein in achterstandswijken stimuleren verbeteren de ervaren gezondheid, verminderen zorgkosten, verbeteren de gezondheid in de wijk en verbeteren de werktevredenheid onder professionals. Ondanks dat het effectieve interventies zijn, blijven ze afhankelijk van projectfinanciering, waardoor er onzekerheid over voortzetting is. Op 11 oktober 2021 gingen deelnemers verder in op de vraag op welke manier deze interventies geborgd kunnen worden.

De belangrijkste opmerkingen van betrokken bij succesvolle samenwerkingsinterventies zijn:

• De huisarts moet de tijd hebben om te overleggen; die tijd wordt nu niet gewaardeerd.
• Een huisarts kan niet zelf met alle wijkprofessionals persoonlijk contact hebben. Dat moet georganiseerd worden. Zorg voor één aanspreekpunt.
• Het gaat niet per se om derving van omzet, maar om een slimmere indeling van het spreekuur.
• Het moet ingebed worden in een programma, waarin afspraken gemaakt worden met het sociaal domein en de gemeente over een structurele samenwerking

Kijkend naar de huidige inzet van middelen en passende zorg, zou de focus op achterstandswijken horen te liggen. Daar is in de huidige situatie geen sprake van passende zorg. Een andere inrichting van zorg en samenwerking voegt daar de meeste waarde toe en levert het meest op. Zorg bijvoorbeeld dat binnen de O&I middelen geoormerkt zijn voor praktijken in achterstandswijken.

Lees het uitgebreide verslag van de bijeenkomst.

Krachtige basiszorg

Op 5 juli stond Krachtige basiszorg centraal als goed voorbeeld van een werkwijze aanpak van betere samenwerking van de huisartsenzorg en het sociaal domein. Er werden diverse ervaringen uit drie verschillende huisartsenpraktijken gedeeld.

De opschaling van één naar tien Krachtige basiszorg-praktijken in de vier grote steden van Nederland is onderzocht door Nivel. Richard Starmans, huisarts en adviseur van de Achterstandsfondsen besprak de uitkomsten van het onderzoek. 

Opschaling op basis van resultaten in Overvecht

Volgens het Nivel rapport werkt Krachtige basiszorg voor (kwetsbare) bewoners en zorgprofessionals. Bewoners krijgen de juiste zorg en de huisartsenpraktijken ervaren meer werkplezier. Zo begrijpt 75% van de patiënten​ klachten beter​ en 73% weet beter wat ze aan hun klacht kunnen doen. ​

De afgelopen twee jaren hebben praktijken een grote variatie van activiteiten​ opgezet aan teamscholing in de praktijk​, samenwerking in de wijk, casuïstiekbesprekingen, aanpassing van de organisatie en spreekuren​. In totaal vindt opschaling plaats in 13 praktijken. De goede resultaten bevestigen de eerdere ervaringen uit Utrecht Overvecht, waar de oorsprong ligt van deze werkwijze.  

Meer lezen over krachtige basiszorg:

• Factsheets Krachtige basiszorg
• Bekijk de Presentatie Krachtige basiszorg door Richard Starmans
• Rapport: Krachtige basiszorg breed geïmplementeerd: ervaringen van twee jaar implementeren in grootstedelijke achterstandswijken. Utrecht: Nivel, 2021.
• Rapport: Krachtige basiszorg is van meerwaarde in de coronacrisis. Utrecht: Nivel, 2020.
• Vind tools & instrumenten via www.toolkitkrachtigebasiszorg.nl
• Maak gebruik van de community op LinkedIn voor vragen over Krachtige basiszorg en het delen van goede- en minder goede voorbeelden.

Ervaringen met Krachtige basiszorg in Rotterdam

Marieke Out, huisarts in Gezondheidscentrum Lange Hille,​ vertelt over de extra inzet van een verpleegkundige specialist en praktijkverpleegkundige die zij financiert vanuit de Krachtige basiszorg regeling. Praktijken hebben de vrijheid gekregen om dit zelf in te richten.

Marieke Out benadrukt ook het belang van MDO’s. Er is spake van complexe problematiek en de gefragmenteerde zorg, het onoverzichtelijk zorgaanbod​ naast groot verloop zorgprofessionals versterken het belang van samenwerking. Complexiteit is een puzzle die je alleen samen en met de patiënt goed oplost. 

Voor aanwezigen klinkt deze inzet ontzettend waardevol. Financieel is er alleen nog geen regeling voor praktijken in nieuwe regio’s.

Bekijk de presentatie van Marieke Out.  

Ervaringen met Krachtige basiszorg in Utrecht

Nanja Danhof, praktijkhoudend huisarts in Gezondheidscentrum Kanaleneiland,​ toont een vlog waarin zij haar gedachten en de dagelijkse praktijk met Krachtige basiszorg deelt. Duidelijk wordt onder andere het nut van een 4D gesprek.

Daarnaast vertelt Nanja Danhof over het belang van aandacht voor de praktijkorganisatie en medewerkers. Dit blijft vaak onderbelicht. Werken in een achterstandswijk is een vak apart, waarbij veel van assistentes wordt gevraagd. Het gaat niet alleen om aandacht voor de patiënt, maar ook om aandacht voor de praktijkmedewerkers.

Zorg verlenen in een achterstandswijk kun je volgens Nanja Danhof niet alleen doen. Dit gebeurt in samenwerking met elkaar in de wijk. Daarom kan ze ook niet meer terug naar de situatie van voor de start van Krachtige basiszorg. De toegevoegde waarde is zo overduidelijk.  

Ervaringen met Krachtige basiszorg in Den Haag

Evelien van der Schoor, praktijkhoudend huisarts in Gezondheidspunt Laakkwartier, vertelt over de inzet van de POH Krachtige basiszorg. Daarnaast heeft zij samenwerking met Gezondheidscentrum SHG waardoor er een wijkbrede inzet van Krachtige basiszorg ontstaat. In de wijk heeft zich een kernteam gevormd die bestaat uit huisarts en POH Krachtige basiszorg, betrokkenen van Welzijn op recept, Parnassia (GGZ), de wijkverpleegkundige en medewerkers van CJG, AMW en WMO.  

Door Krachtige basiszorg krijgen patiënten meer regie over hun hulpvraag en daalt in het verloop de zorgconsumptie. Ook de inhoud van vervolgconsulten verandert​. Medewerkers in de huisartsenpraktijk hebben meer plezier in hun werk​ gekregen.

Haar focus ligt op een duurzame en toekomstbestendige samenwerking met het kernteam van partners in de wijk. Ook het behoud van de POH Krachtige Basiszorg is onzeker. Deze wordt voor nu door CZ vergoed voor de huidige deelnemers aan Krachtige basiszorg. Evelien van der Schoor mist structurele financiering van de niet-declarabele uren. Ze voert gesprekken met de gemeente Den Haag en zorgverzekeraar over de continuïteit van de Krachtige basiszorg werkwijze.​

Bekijk de presentatie van Evelien van der Schoor. 

Verder met Krachtige basiszorg

Voor alle praktijken geldt dat financiering in de toekomst een zorg is. Ze kunnen en willen niet meer terug naar de situatie zoals het was en zien ook dat deze werkwijze de zorg voor de patiënt verbetert en tegelijkertijd efficiënter maakt. Tegelijkertijd zijn ze nog lang niet klaar met het implementeren van deze werkwijze en vraagt samenwerking en de zorg voor kwetsbare patiënten continu aandacht.

Hoe houd je huisartsen en praktijkteams energiek, betrokken én in beweging, juist in praktijken met extra uitdagingen? Tijdens de online inspiratiesessie “Frisse energie in de praktijk” gingen bijna 50 deelnemers samen op zoek naar antwoorden. In een uur tijd passeerden drie inspirerende praktijkvoorbeelden de revue; stuk voor stuk voorbeelden van hoe het anders, leuker én effectiever kan in de huisartsenpraktijk.
Van creatieve oplossingen voor personeelstekorten tot slimme manieren om patiënten écht te bereiken: de sessie zat vol energie, herkenning en praktische ideeën om zelf mee aan de slag te gaan.

Drie inspirerende praktijkvoorbeelden

Extra handen in de praktijk – Physician Assistant en Verpleegkundig Specialist

In Twente pakken ze het huisartsentekort op een slimme en duurzame manier aan. Huisarts Gulja van Klinken liet zien hoe het opleiden van Physician Assistants (PA’s) en Verpleegkundig Specialisten (VS’en) niet alleen zorgt voor verlichting in de werkdruk, maar ook voor nieuwe energie en continuïteit binnen het team. Dankzij opleidingsvergoedingen via het Achterstandsfonds Twente lukt het om structureel extra handen aan te trekken. Het kost wel tijd om studenten op te leiden en geschikte stageplekken te vinden, maar volgens Gulja is dat de investering meer dan waard: “We zijn ontzettend blij met de extra ondersteuning in de praktijk.” Bovendien levert het op de lange termijn ook financieel voordeel op, want het inzetten van PA’s en VS’en is goedkoper dan een waarnemer of HIDHA.
Een aanpak die laat zien dat investeren in opleiding loont; voor de praktijk, het team én de patiëntenzorg.
Heb je vragen? Neem dan contact op met AOF Twente via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

• Bekijk de presentatie

Zorgmijders in beeld – met Positieve Gezondheid
In huisartsenpraktijk Kaaphoofd in Noord-Holland, midden in een achterstandswijk met veel sociale problematiek zoals armoede, verslaving en laaggeletterdheid, liet praktijkondersteuner Trudy Jaarsma zien hoe het werken met Positieve Gezondheid helpt om zorgmijders weer in beeld te krijgen. De oplossing bleek te liggen in een persoonlijke, één-op-één benadering. Tijdens het consult gebruikt Trudy het spinnenwebmodel van Positieve Gezondheid, waarmee ze samen met de patiënt breder kijkt dan alleen de klacht. Zo ontstaat echt contact, neemt de weerstand af en groeit het wederzijds vertrouwen. Door goed samen te werken met andere disciplines en administratieve taken deels uit te besteden, kan de behandelaar zich volledig richten op wat er écht toe doet: goede, persoonlijke zorg voor de patiënt. Het resultaat? Meer betrokken patiënten, minder uitval en meer werkplezier in het team.
Heb je vragen? Neem dan contact op met Achterstandsfonds Noord-Holland via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

• Bekijk de presentatie
• Tip: bekijk ook het nieuwsbericht: Meer aandacht voor de mens achter de klacht: praktische handleiding voor het brede gesprek beschikbaar

Het Beweegspreekuur – samen sterk voor gezonde beweging

In Huisartsenpraktijk De Schakel in Nijmegen krijgen patiënten met bewegingsklachten direct de juiste hulp via het Beweegspreekuur; een nauwe samenwerking tussen huisarts en fysiotherapeut. Deze aanpak ontlast het reguliere spreekuur van de huisarts en zorgt tegelijkertijd voor meer aandacht voor leefstijl, preveIn Huisartsenpraktijk De Schakel in Nijmegen krijgen patiënten met bewegingsklachten via het Beweegspreekuur direct de juiste hulp dankzij de nauwe samenwerking tussen huisarts en fysiotherapeut. Zo ontstaat meer ruimte in het reguliere spreekuur en extra aandacht voor leefstijl, preventie en zelfredzaamheid.

Wanneer er meer speelt dan lichamelijke klachten, verwijst het team warm door naar het Sociaal spreekuur, waar een welzijnscoach ondersteunt bij bijvoorbeeld stress, eenzaamheid of financiële zorgen. Beide spreekuren zijn gratis en laagdrempelig.

De aanpak werkt: 80% van de patiënten had genoeg aan één consult, en twee derde werd binnen een week geholpen. Het team blijft werken aan heldere communicatie over het doel van het spreekuur en aan structurele inbedding in de reguliere zorg.

Wil je meer weten of zelf met dit project aan de slag? Neem contact op met Stichting Achterstandswijken Nijmegen (SAN) via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. of met Huisartsenpraktijk De Schakel via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

• Bekijk de presentatie (filmpje)

Een uur vol inspiratie en concrete ideeën om zelf mee aan de slag te gaan

De sessie werd goed ontvangen. Veel deelnemers gaven aan met nieuwe energie aan de slag te gaan in hun eigen praktijk.
Hierbij nog enkele tips uit de sessie:

• Er zijn Spinnenweb modellen voor verschillende doelgroepen (positieve gezondheid). Bijvoorbeeld ook voor mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden of laaggeletterdheid (zie website IPH).
• Denk ook aan de handreiking Het brede gesprek van het Trimbos. De handleiding bevat praktische tips, informatie over drie veelgebruikte gespreksmodellen (Spinnenwebmodel, 4D-model en KOP-model), en links naar aanvullend materiaal zoals instructievideo’s en scholing.

Hoe digitaal ben jij eigenlijk? Die vraag stond centraal tijdens ons symposium op 20 november in Antropia, Driebergen. En wat hebben we samen veel geleerd, gedeeld en ontdekt!
Onze deelnemers, huisartsen, praktijkmedewerkers en partners van de Achterstandsfondsen, doken in de wereld van digitalisering, AI en toegankelijke zorg. Met een programma vol inzichten, herkenning én humor.

Ethiek & AI in de zorg

Met een krachtige keynote nam prof. Maartje Schermer ons mee in de kansen van digitalisering en AI, óók in achterstandswijken. Tegelijkertijd herinnerde ze ons aan terechte zorgen: valkuilen, ethische dilemma’s en het belang van goed ontwerp, goede inbedding en voldoende digitale vaardigheden.
Haar take-home message was glashelder: AI kan helpen; maar alleen als we het bewust, zorgvuldig en kundig inzetten.

• Bekijk de presentatie ‘Digitaliseren en AI in de huisartsenpraktijk- waar doen we goed aan? van Maartje Schermer

Van ploeteren naar doorpakken in de praktijk

Daarna liet huisarts en CMIO-voorzitter Willemijn Edel zien hoe digitalisering in de spreekkamer soms voelt als een wirwar aan apps, systemen, wetgeving en communicatiekanalen.
Van informatie-overload tot Digid-drempels, van patiënten met wantrouwen tot zorgverleners die niet alles kunnen (of hoeven!) te weten, Willemijn benoemde het allemaal.
Gelukkig bracht ze ook veel oplossingen mee: digicoaches, handige AI-toepassingen zoals spraakherkenning en slimme e-consultondersteuning, heldere communicatie op B1/A2-niveau, VR-ervaringen, UX-design, projectleiders, praktijkscans en… gewoon nieuwsgierig blijven.
Zoals ze zelf zei: “We doen iets totaal nieuws, natuurlijk gaat dat soms mis. De vraag is: hoe ga je ermee om?”

• Bekijk de presentatie ‘Digitaal werken’ van Willemijn Edel

AI met humor en tempo

De afsluiting was een echte show! Jum Festen en Silvester Zwaneveld denderden als een stoomwals door de wereld van AI. Het publiek testte live of iets AI of NIE was en ontdekte creatieve tools waar je direct mee aan de slag kunt.

• Bekijk de links en tips
• Luister de podcast van Notebook LM, gemaakt met de tekst van de Achterstandsfondsen website
  Deze podcast is door AI gegenereerd (Notebook LM) door Jum en Silvester met de tekst van de Achterstandsfondsen website. De Achterstandsfondsen heeft geen invloed op de inhoud van deze podcast.
• De deep research

Dank jullie wel! Aan iedereen die erbij was: bedankt voor jullie energie, ervaringen en openheid. Samen werken we aan digitale zorg die toegankelijk blijft voor iedereen, juist waar dat het hardst nodig is.

Reserveer 19 november 2026 in je agenda!

We kijken nu al uit naar het volgende symposium op 19 november 2026. Reserveer deze datum alvast in je agenda. Meer informatie volgt. Heb je tips of ideeën voor onderwerpen? Stuur ons gerust een bericht via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..