- DE ACHTERSTANDSFONDSEN -

Ondersteuning van de huisartsenzorg in achterstandswijken

Huisarts en het sociaal domein

De komende jaren zal de huisartsenzorg te maken blijven hebben met de verdere ontwikkeling en transities bij gemeenten in het sociaal domein en de koppeling met de eerstelijns zorg.

In 2015 formuleerden de Achterstandsfondsen het visiedocument Grootstedelijke aanpak van de zorg en ondersteuning van patiënten met complexe problematiek.
In het visiedocument beschrijven de vier grootstedelijke Achterstandsfondsen dat een sterke koppeling tussen het medisch en sociaal domein noodzakelijk is voor de verbetering van de kwaliteit van zorg en werklastvermindering in achterstandswijken. De zorg voor patiënten in achterstandswijken zou een gezamenlijke verantwoordelijkheid moeten zijn en een andere aanpak en werkwijze is noodzakelijk. Deze visie wordt breed gedeeld door de Achterstandsfondsen.

Uitgangspunt is dat de gezondheid van patiënten in achterstandswijken in sterke mate wordt beïnvloed door sociaal-maatschappelijke problematiek. De samenwerking rond deze problematiek is op veel plekken niet structureel vormgegeven.

Ook de rol van de huisartsenzorg in deze integrale samenwerking is verre van concreet en tegelijkertijd is het voor huisartsen vaak te belastend om vorm te geven aan deze samenwerking.

Vanaf 2019 zijn met hulp van de Achterstandsfondsen uit de vier grote steden, Zilveren Kruis en CZ twaalf huisartsenpraktijken aan de slag gegaan met de implementatie van de werkwijze van Krachtige basiszorg. Huisartsenpraktijken krijgen meer tijd voor de patiënt en het opzetten van integrale samenwerking. Op termijn moet dit traject bijdragen aan het bevorderen van de kwaliteit van de huisartsenzorg in alle achterstandswijken.

Naast Krachtige basiszorg ondersteunen de Achterstandsfondsen meer initiatieven in de samenwerking met het sociaal domein en zorgverbetering voor patiënten met multi-problematiek, zoals:


1. Het uur-gesprek
Het doel van deze vergoeding is om met de patiënt alle medische en psychosociale factoren te identificeren, bespreken en het bijsturen van factoren die een rol spelen. Het moet helpen om de volgende consulten te verkorten/verminderen.

2. Multidisciplinair overleg (MDO)
De werklast van de huisartsenzorg in achterstandswijken wordt beïnvloed door de veelheid van problemen bij een patiënt en de veelheid betrokken instanties. Patiënten met complexe problematiek worden besproken in het MDO. De reguliere vergoeding is onvoldoende voor de werkelijke tijd die dit vraagt. Het bijwonen van een MDO en overleg is van wezenlijk belang om goede zorg te verstrekken. Bijvoorbeeld:

Beter zicht op en samenwerking rondom multi-probleemgezinnen
Doordat meerdere leden van een gezin problemen hebben, weten betrokken zorgverleners vaak niet van elkaars betrokkenheid en interventies af. Vanuit de huisartsenpraktijk vindt 1x per 6 weken structureel overleg plaats met zorgverleners rondom multi-probleemgezinnen.

Multidisciplinair overleg van huisartsen, wijkteam en CJG
CJG, wijkteam en huisarts zijn door de korte lijnen van elkaars inspanningen in een gezin op de hoogte en voorkomen dubbelingen in verwijzingen of behandelingen. Het overleg vindt maandelijks plaats.

3. Training Integraal werken met het 4 domeinenmodel
Het 4 domeinenmodel (4D-model) is een communicatie- en analysemodel voor professionals in het medische en sociale domein. Het wordt gebruikt in de zorgverlening aan patiënten met complexe problematiek en is onderdeel van Krachtige Basiszorg.
Huisartsen krijgen training in het toepassen van het 4-domeinen model in de praktijk. De training wordt onder andere gebruikt als middel om een verbeterslag te maken in de afstemming en samenwerking tussen het team huisartsenzorg en het sociale wijkteam.

4. Netwerkbijeenkomsten
Een goede aansluiting bij de sociaal maatschappelijke initiatieven en wijkzorgnetwerk in de wijk is belangrijk. Tijdens een bijeenkomst maken huisartsen en praktijkmedewerkers kennis met organisaties uit het sociale domein. Bijvoorbeeld in de vorm van een wijksafari of 1x per 2 jaar een netwerkbijeenkomst met scholing, sprekers, informatiemarkt van zorgaanbieders en zorggerelateerde organisaties.

5. Sturen en verbinden
Inzet van een projectleider in de huisartsenpraktijk die verbindingen legt tussen verschillende zorgverleners en het sociaal domein en tussen welzijn en zorg. De projectleider zet de samenwerking op, zorgt voor goede, heldere werkafspraken en faciliteert de huisarts.


Ook aan de slag? Informeer bij je fonds naar de mogelijkheden. Kijk bij de regio's onder welk fonds je gemeente valt en voor de contactgegevens per regionaal Achterstandsfonds.